Szkoła i młody niepełnosprawny

Obok przekazywania kwalifikacji czysto zawodowych, bardzo ważna jest rola szkoły w ukształtowaniu społecznego dostosowania się i w społecznym uczeniu się młodych osób niepełnosprawnych. Znacząca część późniejszych trudności, związanych z postawami bierności i obniżonej zdolności do sprostania wymogom pracy zawodowej, to efekty zintemalizowanego traktowania własnej niepełnosprawności jako źródła niższego statusu społecznego.

Skutki tego są wielostronne w psychice młodych osób niepełnosprawnych i szersze niż sama niewiara w siebie i ogólna postawa bierności. Po pierwsze, wiązało się to z lękowym i unikowym nastawieniem wobec trudności i przeszkód życiowych. Ich pojawienie się na trajektorii życiowej często powodowało nie silną mobilizację, ale raczej postawę rezygnacji. Towarzyszyła temu niska wytrwałość w podejmowanych staraniach życiowych i obniżona zdolność do działania z odroczoną nagrodą. Po drugie, poczucie niższej wartości, współwystępowało z obniżeniem wymagań wobec samego siebie. Powodowało to zadowalanie się niższymi standardami wykonywania obowiązków i raczej niższą obowiązkowością.

Po trzecie, było ono silnie skorelowane ze znaczącą koncentracją na własnej osobie. Jej efektem jest między innymi niższe morale pracownicze, które oznacza przyjęcie za własne oczekiwań grupy wobec siebie, a także na gotowości do rezygnacji z własnej korzyści na rzecz interesu całego zakładu pracy. Po czwarte, efektem poczucia niższej własnej wartości była większa roszcze- niowość i zgeneralizowane oczekiwanie szerokiej pomocy od otoczenia. Zapobieżenie tego rodzaju postawom jest dość trudne. Są one silnie osadzone w sytuacji młodego niepełnosprawnego i w jego doświadczeniu życiowym. Są efektem jego społecznego uczenia się. Znacząca jego część tworzy się właśnie w szkole.

Zostaw komentarz