Przyczyny nie podejmowania pracy przez młodych niepełnosprawnych

Punktem wyjścia dla rozwiązania każdego problemu jest jego definicja. Określa ona sposób jego postrzegania przez te osoby, które jego rozwiązywaniem zajmują się w swojej codziennej działalności.

Dla zanalizowania działań Powiatowych Urzędów Pracy istotne jest rozpoznanie przyczyn niskiej aktywizacji młodzieży niepełnosprawnej w opiniach jego przedstawicieli (tabela 1). Najczęściej wybieraną przez nich przyczyną jest brak odpowiedniej liczby ofert pracy (88,7%), niskie kwalifikacje (71,6%) i obawa przed utratą świadczeń przez osoby niepełnosprawne (67,5%). Wśród przyczyn wskazywanych przez większość badanych pracowników urzędów, ale już z mniejszą częstością, znalazły się niechęć pracodawców do zatrudniania niepełnosprawnych (60%), zbyt niskie płace im oferowane (50,1%) i zniechęcenie niepełnosprawnych bezskutecznym poszukiwaniem zatrudnienia dla siebie (51,0%). Do grupy rzadziej, ale często wymienianych przyczyn, należą niewiedza pracodawców o zachętach ekonomicznych przy zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (44,2%) i trudności związane z dotarciem osób niepełnosprawnych do pracy (41,5%) i ich pasywne postawy (39,4%). Natomiast rzadko wybierano takie powody, jak brak wsparcia rodziny i obowiązki domowe, brak orientacji o lokalnym rynku pracy i zbyt wysokie kwalifikacje w stosunku do ofert pracy.

Podawane przyczyny niskiej aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych można podzielić na trzy grupy. Pierwsza z nich jest związana z rynkiem pracy: zbyt mała liczba ofert, brak zainteresowania pracodawców i ich niechętny stosunek do tej grupy pracowników, niewiedza o potencjalnych korzyściach i słabe bodźce finansowe. Ta grupa przeszkód pojawiała się w opinii większości powiatów. Druga grupa przeszkód wiąże się zachętami do podejmowania pracy u samych niepełnosprawnych: obawa utraty świadczeń i zbyt niskie płace. Trzecia grupa to połączenie czynników obiektywnych z subiektywnymi u osób niepełnosprawnych: niskie kwalifikacje, brak odpowiednich informacji, zniechęcenie bezskutecznym poszukiwaniem pracy i zbyt pasywna postawa. Ta ostatnia grupa jest splotem przyczyn i skutków, jakie tworzą niskie kwalifikacje, brak ofert pracy, zniechęcenie mało efektywnym poszukiwaniem pracy i bierna postawa. Część z tych przyczyn jest wspólna dla całego rynku pracy (mała liczba ofert i nieodpowiednie wykształcenie bezrobotnych), ale niektóre z nich są specyficzne dla osób niepełnosprawnych (system zachęt i postawy wobec pracy).

Przyczyny nie podejmowania pracy przez młodych niepełnosprawnych cz. II

W pytaniu o ocenę przygotowania młodych osób niepełnosprawnych do znalezienia i podjęcia pracy zakładana była potrzeba, obok wykształcenia formalnego i kwalifikacji zawodowych, odpowiedniej wiedzy i opanowania umiejętności o charakterze społecznym. Przygotowana do oceny lista obejmowała nie tylko czysto zawodowe przygotowanie takie, jak kwalifikacje i poziom wykształcenia, ale także umiejętności społeczne: dobrą autoprezentację i wiedzę potrzebną pracownikowi oraz znajomość swoich praw, rozeznanie w lokalnym rynku pracy, zdolność do samodzielnego poszukiwania pracy i odpowiednią motywację.

Ocena przygotowania młodych osób niepełnosprawnych do radzenia sobie na rynku pracy w oczach pracowników PUP jest zdecydowanie negatywna. Z listy przedstawionych im do oceny 13 aspektów przygotowania – prawie wszystkie zostały ocenione ujemnie, a tylko dwa z nich miały oceny pozytywne. Są to: zdolność do wdrożenia się w obowiązki pracownika i wiedza o ofercie PUP. W tym całym zespole przyczyn ponownie znacząca rola przypadła brakom w wykształceniu, przygotowaniu do podjęcia pracy i do znalezienia się na rynku pracy (tabela 2). Do tej diagnozy braku umiejętności społecznych nawiązują inne odpowiedzi – wśród szkoleń często wskazywano na warsztaty, podnoszące poziom asertywności, samoocenę i skłaniające do większej aktywności w poszukiwaniu pracy.

Pierwszoplanowa rola kwalifikacji w zdobyciu pracy bardzo wyraźnie zaznacza się w odpowiedziach na pytanie o wskazanie tych umiejętności, których najbardziej brakuje młodym osobom niepełnosprawnym poszukującym pracy (tabela 3). Wśród nich na pierwszym miejscu znalazły się kwalifikacje (32,2% wskazań). Wskazywano również na poziom wykształcenia (9,6%). Towarzyszą temu braki umiejętności społecznych – szukania pracy i dobrej autoprezentacji, a także silnej motywacji do podjęcia pracy.

Zostaw komentarz