Osoby niepełnosprawne a instytucje publiczne

Problemy barier zdrowotnych mogą być rozwiązane tylko poprzez odpowiednią opiekę medyczną i efektywne metody rehabilitacji. Bariery techniczne można usunąć lub ograniczyć poprzez odpowiednie inwestycje infrastrukturalne (na przykład likwidacja barier architektonicznych w miejscach i budynkach publicznych, w środkach publicznego transportu) i poprzez stworzenie mechanizmów umożliwiających udostępnienie odpowiedniego wyposażenia technicznego dla pracy osoby niepełnosprawnej. Trzeba być jednak świadomym faktu, iż są to tylko warunki wstępne do integracji społecznej ludzi niepełnosprawnych: one muszą być wypełnione, ale nie są wystarczające do tego, aby osiągnąć pożądany rezultat. Aby wykorzystać szanse wynikające z udanego leczenia czy rehabilitacji medycznej i z likwidacji barier technicznych, osoby niepełnosprawne muszą ponadto posiadać odpowiednią motywację osobistą do uczestnictwa w życiu społecznym oraz napotkać sprzyjające warunki społeczne, na jakie składają się: przyjazne nastawienie ludzi oraz instytucji publicznych. Jak pokazały badania panelowe zrealizowane przez zespół socjologów z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, najważniejszym problemem w odniesieniu do osób niepełnosprawnych jest syndrom wycofania się i bierności3. Taka postawa życiowa jest charakterystyczna dla zdecydowanej większości osób niepełnosprawnych. Przeciwstawną postawę reprezentują osoby tworzące kategorię „aktywnych życiowo”. Cechami wyróżniającymi tę kategorię są młody wiek i wyższy poziom wykształcenia. Co jest bardzo istotne, wykształcenie i wysokie kwalifikacje są czynnikami, które niezależnie od wieku wpływają na wyższy poziom aspiracji i dążenie do integrowania się do normalnych warunków życia społecznego. Można więc przyjąć, że zdobywanie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych na możliwie najwyższym poziomie, jest dla osoby niepełnosprawnej ścieżką do zapewnienia sobie właściwego miejsca w społeczeństwie i jest ogromną szansą na przełamanie barier psychospołecznych. Jak zaświadcza międzynarodowa praktyka, stwarzanie szans edukacyjnych dla osób niepełnosprawnych jest najbardziej skuteczną metodą wyzwalania ich z getta „inwalidztwa”, które oznacza beznadziejność i uzależnienie od pasywnych form pomocy społecznej (zasiłki, opieka środowiskowa) nastawionych na zaspokajanie elementarnych potrzeb, ale nie stwarzających w ogóle szans na uaktywnienie człowieka dotkniętego różnymi formami ułomności fizycznych lub psychicznych.

Wszystko to stanowi przesłankę dla potraktowania zagadnienia przygotowania zawodowego, edukacji i zatrudnienia jako niezwykle ważnego (najważniejszego) ogniwa w procesie integracji społecznej młodych osób niepełnosprawnych.

Prezentowane opracowanie stanowi próbę opisania zjawisk i procesów, jakie zachodzą w sferze wzajemnych relacji pomiędzy specyficzną kategorią społeczną, jaką są osoby niepełnosprawne, a instytucjami publicznymi, jakie świadczą na ich rzecz różnego typu usługi i w założeniu mają służyć rozwiązywaniu ich problemów życiowych.

Zostaw komentarz