Istniejące i proponowane miejsca pracy dla osób niepełnosprawnych

Uzupełnieniem pytań o ofertę lokalnego rynku pracy dla młodych osób niepełnosprawnych było pytanie zamknięte o segmenty rynku pracy, w których najwięcej młodych osób niepełnosprawnych znalazło zatrudnienie w 2005 roku w powiecie lub jego okolicach. Respondenci mogli zaznaczać dowolną liczbę odpowiedzi w 11 podanych kategoriach, z otwartego i chronionego rynku pracy. Podane zestawienie uporządkowane jest według częstości otrzymanych wyborów (868 wyborów).

Głównymi pracodawcami na lokalnym rynku pracy dla młodych osób niepełnosprawnych w 2005 roku były prywatne zakłady pracy z otwartego rynku pracy i Zakłady Pracy Chronionej z chronionego rynku pracy. Dla około jednej trzeciej powiatów istotnym pracodawcą była administracja publiczna lub samorządowa, a w co szóstym inne państwowe zakłady pracy. Małe firmy rodzinne lub samodzielna działalność gospodarcza wskazywane były jako jeden z najczęściej występujących pracodawców w co dziesiątym powiecie. Pozostałe podmioty z otwartego rynku pracy (organizacje pozarządowe, gospodar- stwa rolne) i z chronionego rynku pracy (Zakłady Aktywności Zawodowej, Warsztaty Terapii Zajęciowej) były wymieniane sporadycznie.

W powiatach grodzkich12 częściej niż w ziemskich wskazywano na Zakłady Pracy Chronionej (odpowiednio: 92,1% i 75,9%)13 i prywatne zakłady pracy (odpowiednio: 96,8% i 84,8%)14, natomiast rzadziej wybierano administrację publiczną lub samorządową (odpowiednio: 23,8% i 37,0%)15. Z kolei w powiatach z niską stopą bezrobocia (poniżej 17%) częściej wskazywano na Zakłady Pracy Chronionej, w stosunku do powiatów ze średnią i najwyższą stopą bezrobocia (17-23% i powyżej 23%), (odpowiednio: 85,5%, 80,4%, 71,4%)16. Jednocześnie w powiatach z niską stopą bezrobocia (poniżej 17%) rzadziej niż w pozostałych wybierano administrację publiczną lub samorządową (odpowiednio: 26,4%, 37,5%, 41,1 %)17. Można przypuszczać, że środowisko miejskie w większym stopniu sprzyjało rozwojowi Zakładów Pracy Chronionej i tworzeniu w nich miejsc pracy dla młodych osób niepełnosprawnych, z kolei w powiatach ziemskich i z wysokim bezrobociem największym pracodawcą była dla nich administracja publiczna i samorządowa.

Analizując zatrudnienie w historycznie ukształtowanych regionach Polski18: Królestwo, Galicja, Wielkopolska i Pomorze, Górny Śląsk, Ziemie Zachodnie i Północne można wskazać, że wśród pracowników z Górnego Śląska największy był odsetek odpowiedzi wskazujący na Zakłady Pracy Chronionej (89,5%), w Galicji – wskazujący na prywatne zakłady pracy (95,1%), na Górnym Śląsku (42,1 %) i w Królestwie (39,7%) – na administrację publiczną i samorządową, w Wielkopolsce i Pomorzu – na małe firmy rodzinne (25,0%). Uwzględniając poziom województw, to na najwięcej ofert z Zakładów Pracy Chronionej wskazywali pracownicy województw: łódzkiego (95,5%), lubuskiego (92,3%), opolskiego (90,9%), śląskiego (90,0%). Prywatne zakłady pracy były najczęściej wymieniane w województwach: podkarpackim (100%), łódzkim (95,5%), małopolskim (94,7%). Na administrację publiczną i samorządową najczęściej wskazywano w województwach: podlaskim (57,1%), dolnośląskim (54,2%), mazowieckim (48,6%). Wyniki dotyczące regionów i województw należy traktować z dużą ostrożnością. Podane zostały tylko dla kategorii o największym odsetku odpowiedzi.

Istniejące i proponowane miejsca pracy dla osób niepełnosprawnych cz. II

Wprawdzie prezentowane zależności mają poziom istotności wyższy niż przyjęty w tym opracowaniu poziom graniczny p=0,05, ale stwierdzone zależności mogą mieć charakter nieprzypadkowy i znaczący. Dotyczy to także innych zależności w rozdziale, gdzie nie podano poziomu istotności.

Pracowników PUP poprosiliśmy o podanie nie więcej niż trzech segmentów rynku pracy, w których powinny być przede wszystkim tworzone miejsca pracy dla młodych osób niepełnosprawnych i uporządkowanie ich według stopnia ważności. Na pierwszym miejscu według stopnia ważności znalazły się następujące kategorie pracodawców19:

– Zakłady Pracy Chronionej (174 wybory):

– prywatne zakłady pracy (61):

– administracja publiczna lub samorządowa (43).

– W wypadku drugiego wskazania najczęściej wybierano:

– administrację publiczną lub samorządową (84 wybory):

– prywatne zakłady pracy (74 wybory):

– inne państwowe zakłady pracy (37 wybory).

– Kolejność w wypadku trzeciego wyboru przedstawiała się następująco:

– administracja publiczna lub samorządowa (62 wybory):

– inne państwowe zakłady pracy (60 wyborów):

– prywatne zakłady pracy (49 wyborów).

Postulowany przez pracowników PUP rozwój segmentów rynku pracy wskazuje na preferencje dotyczące przede wszystkim: Zakładów Pracy Chronionej, sektora publicznego (administracji publicznej lub samorządowej oraz innych państwowych zakładów pracy) i prywatnych zakładów pracy zatrudniających osoby niepełnosprawne. Pozostałe segmenty rynku pracy to jest: organizacje pozarządowe, Zakłady Aktywności Zawodowej, samodzielna działalność gospodarcza, małe firmy rodzinne i Warsztaty Terapii Zajęciowej wskazywane były znacznie rzadziej. Oznacza to, że pracownicy urzędów pracy postrzegali je jako uzupełnienie oferty lokalnego rynku pracy dla młodych osób niepełnosprawnych, uznając, że podstawowymi segmentami rynku pracy powinny być Zakłady Pracy Chronionej oraz państwowe i prywatne firmy zatrudniające osoby niepełnosprawne. Kolejność segmentów rynku pracy, uporządkowana na podstawie trzech wskazań przedstawiała się następująco (tabela 4).

Opinie o istniejących i proponowanych miejscach pracy dla młodych osób niepełnosprawnych uzupełniliśmy informacją o otoczeniu pracy najbardziej dla nich korzystnym. W tym celu zadaliśmy pytanie: Jakie otoczenie w miejscu pracy jest najbardziej korzystne dla młodych osób niepełnosprawnych? Rozkład odpowiedzi przedstawiał się następująco:

– zakład pracy, w którym pracują w przeważającej części osoby niepełnosprawne (12,8%):

– zakład pracy z otwartego rynku pracy z udziałem grupy osób niepełnosprawnych (80,6%):

– praca na własny rachunek (0,9%):

Podaję tvlko trzy pierwsze wybory.

– inna sytuacja (0,6%):

– brak danych (5,1%).

W zdecydowanej większości (80,6%) pracownicy PUP wskazali na zakład z otwartego rynku pracy z udziałem grupy osób niepełnosprawnych jako najbardziej korzystne miejsce zatrudnienia. Z drugiej strony należy podkreślić, że znaczna grupa pracowników postulowała rozwój Zakładów Pracy Chronionej. Jest to sprzeczność, która może wskazywać na odmienność deklaracji i praktyki. Można postawić hipotezę, że zakłady z otwartego rynku pracy były postrzegane jako korzystniejsze miejsce zatrudnienia, jednak praktyka urzędów pracy dotycząca zatrudnienia osób niepełnosprawnych wskazuje, że ta współpraca najlepiej układała się z Zakładami Pracy Chronionej.

Zostaw komentarz