Elastyczne formy zatrudnienia na otwartym rynku pracy

Debata nad nietypowymi formami zatrudnienia nabrała istotnego znaczenia w ostatniej dekadzie XX wieku. Ich rozwój uznano za jeden z priorytetów Unii Europejskiej8. Formy te były odpowiedzią na potrzebą dostosowywania struktury zatrudnienia do szybko zmieniających się tendencji w gospodarce. Duży wpływ miał na to postęp naukowo-techniczny prowadzący do rozwoju nowych technologii i procesy związane z globalizacją (przepływ usług, ludzi, kapitału, informacji), które zaostrzyły konkurencję między podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą. Różne formy uelastycznienia zatrudnienia stały się pożądane także ze społecznego punktu widzenia. Niekiedy bywają bowiem alternatywą dla zwolnień.

Nie występuje jednoznaczna definicja opisująca elastyczne formy zatrudnienia. Tym bardziej, że pojawiają się one pod różnymi terminami, jako: nowe, różne, atypowe, nietypowe. Elastyczne zatrudnienie można ogólnie przedstawić jako sposób wykorzystywania ludzkiej aktywności w procesie pracy, stwarzając obu stronom (prawa pracy) możliwość uregulowania form stosunku pracy odrębnego od obowiązującego powszechnie, w sposób ułatwiający godzenie obowiązków związanych z zatrudnieniem i uzasadniających interesy indywidualnych osób wykonujących pracę9.

Czyli jest ono w opozycji do zatrudnienia standardowego (typowego, tradycyjnego) zdefiniowanego w artykule 22 Kodeksu Pracy. Jakiekolwiek odstępstwo od tego artykułu może zostać potraktowane jak zatrudnienie nietypowe. Wynika z tego, że elastyczność zatrudnienia pracowniczego polega na odmiennym od standardowego określeniu formy zatrudnienia, czasu pracy, miejsca pracy lub wynagrodzenia. Bezsprzecznie elastycznym zatrudnieniem jest także, zawarte na innej podstawie niż stosunek pracy, zatrudnienie niepracow- nicze, w którym świadczenie pracy odbywa się na podstawie umów prawa cywilnego. Ten sposób pozostawia stronom dużą autonomię w kształtowaniu umowy. Taką samą swobodę dostarcza również samozatrudnienie, które ma istotne znaczenie w elastyczności popytu na pracę.

Zostaw komentarz