Dostępność informacji a aktywizacja zawodowa niepełnosprawnych

Problem podniesiony w tej wypowiedzi, to w istocie rzeczy kwestia partnerstwa, na które oczekują osoby niepełnosprawne. Wszędzie tam, gdzie jest ono zapewnione dochodzi do korzystnych i skutecznych rozwiązań, zarówno w zakresie kształcenia zawodowego, jak i samego zatrudniania osób niepełnosprawnych.

Problemem, który w poważnym stopniu limituje skuteczność starań o aktywizację zawodową osób niepełnosprawnych, jest dostępność informacji. W działaniach wielu z wymienionych tu instytucji jest to realna bariera. Dobrze oddaje to autorka monografii jednego z powiatów, która w trakcie prowadzenia badań miała następujące spostrzeżenie:

Wszystkie osoby, z którymi rozmawiałam były niezwykle sympatyczne i otwarte na problemy osób niepełnosprawnych, miały często spore doświadczenie osobiste i potrafiły mówić o konkretnych przypadkach, jakie zdarzały im się w pracy. Ale, żeby tego wszystkiego się dowiedzieć, żeby posłuchać o programie Student, zobaczyć listę ofert pracy dla niepełnosprawnych, czy oferty o nowych szkoleniach organizowanych przez PUP, to trzeba niestety się do tych wszystkich jednostek wybrać osobiście, zadać odpowiednie pytania odpowiednim urzędnikom i kontynuować poszukiwania w innych źródłach informacji na przykład w Internecie. […] Myślę, że nie każda osoba niepełnosprawna ma takie możliwości.

Kwestia trudności w docieraniu do informacji o problemach niepełnosprawności była podnoszona w bardzo wielu wypowiedziach naszych informatorów. Wskazówką, w jakim kierunku powinny iść rozwiązania tego problemu jest to, że wszędzie tam, gdzie powołano w urzędach i odpowiednich instytucjach pełnomocników do spraw osób niepełnosprawnych, tam docieranie z informacją do środowiska osób niepełnosprawnych przebiega znacznie lepiej. Okazuje się, że jeśli sprawy osób niepełnosprawnych są przypisane do „zwykłych” struktur urzędniczych, to w gradacji problemów nie zajmują one priorytetowej pozycji. Zdecydowanie traci na tym jakość pracy ze środowiskiem osób niepełnosprawnych.

Dostępność informacji a aktywizacja zawodowa niepełnosprawnych cz. II

Brak dostępności i nieprzejrzystość informacji jest negatywnie oceniane przez osoby niepełnosprawne, ale także przez różnego typu instytucje. Poruszany wyżej problem poinformowania środowisk osób niepełnosprawnych jest sprawą zasługującą na szczególne zainteresowanie. Trzeba zaznaczyć, że problem nie polega na dostarczaniu niepełnosprawnym ogólnego poradnictwa czy podejmowaniu w mediach ich problemów, ale w dostarczaniu wyspecjalizowanej, zindywidualizowanej informacji. Z ogólnej charakterystyki poszczególnych typów niepełnosprawności wiemy, że nie można od większości tych osób oczekiwać aktywnej eksploracji, poszukiwania i docierania do potrzebnej informacji. Stąd oczekiwania na zwiększenie ogólnego typu informacji, upublicznianie spraw osób niepełnosprawnych (co mogłoby być adresowane do państwa) jest niewielkie. Tym bardziej, że większość z tych osób najprawdopodobniej nie potrafiłoby przełożyć tych ogólnych informacji na praktyczne instrukcje działania. Natomiast rzeczywistą potrzebą jest dostarczanie informacji o charakterze instruktażowym, bardzo konkretnych i ściśle powiązanych z indywidualną sytuacją danej osoby. Stąd tak krytyczna ocena funkcjonowania instytucji w tym zakresie. W tej sytuacji wydaje się, że jedyną realną szansą zwiększenia poziomu poinformowania osób niepełnosprawnych jest upowszechnianie informacji w trakcie bezpośrednich kontaktów z nimi w instytucjach i w miejscach zamieszkania.

Problem ten jest istotny, gdyż jak pokazują badania empiryczne, poziom poinformowania osób niepełnosprawnych o ich prawach i możliwościach roz wiązywania problemów jest wciąż niski10. Poza wszelkimi innymi uwarunkowaniami trudnej sytuacji socjalnej, a w tym zawodowej osób niepełnosprawnych, pustka informacyjna, w jakiej tkwią przyczynia się do nasilania zjawisk negatywnych lub utrwalania niepożądanych tendencji. Człowiek niepoinfor- mowany, jest w wielu sytuacjach bezbronny, ale człowiek niepełnosprawny w sytuacji braku informacji jest z góry skazany na porażkę. Stworzenie efektywnego systemu informowania dostosowanego do specyficznych wymogów tego środowiska wydaje się być jednym z najpilniejszych zadań, zarówno państwa, jak i organizacji pozarządowych.

Zostaw komentarz